de beste kans voor ieder kind

is een puzzel die we alleen samen kunnen leggen

De Verbindende Aanpak

Het doel van de verbindende aanpak is om alle kinderen en jongeren een eerlijke kans op het ontwikkelen van hun talent te geven. Ongeacht de buurt, het gezin, de financiële situatie of het sociale netwerk waarin zij opgroeien. Ouders kunnen dat niet alleen. Ze hebben daarbij de hulp nodig van hun omgeving. Van oma’s en opa’s, van buren, van de vrijwilligers op de sportvereniging, maar ook van pedagogisch medewerkers (kinderopvang) en leerkrachten (basisonderwijs).

Je herkent de verbindende aanpak door de gerichtheid op een positieve manier relaties op te bouwen, te onderhouden en als dat nodig is te herstellen. De verbindende aanpak is een manier waarop kinderen, ouders en leerkrachten in hun onderlinge relatie taal leren geven aan gevoelens en gedrag en ook en vooral naar elkaar gaan luisteren. Als volwassenen en kinderen op een constructieve manier gaan samenwerken met elkaar, dan leidt dat tot minder conflicten, betere resultaten en meer plezier.

Door middel van het stellen van gespreksvragen worden de kinderen ondersteund bij het zelfstandig voeren van gesprekken in conflictsituaties. De vragen hebben altijd betrekking op het heden, het verleden en op de toekomst: wat is er gebeurd? Wat dacht of wat voelde je toen? Hoe kunnen we verder en wat moet er nu gebeuren? Het leidt tot een toename van zelfvertrouwen onder de leerlingen en een verbetering van de sfeer. Ouders worden intensief betrokken. Tijdens de ouderavonden wordt gesproken over de waarde van de aanpak en de betekenis die het heeft voor de samenwerking tussen ouders en school. In het filmpje is de directeur van de Juliana van Stolbergschool in Hoogeveen in gesprek met een ouder over de waarde van de verbindende aanpak op deze school.

De verbindende aanpak wordt over het gehele project Kansen4Kinderen ingezet. In de gesprekken met scholen, met ouders, met leerlingen en met gemeenten. Er wordt niet over elkaar gesproken, maar met elkaar. Alle deelnemende scholen die dit willen worden vanaf het najaar van 2021 in de gelegenheid gesteld om deel te nemen aan een training in de verbindende aanpak.

Educatief partnerschap

Een een goede harmonie en samenwerking is nooit vanzelfsprekend. Niet in een gezinssituatie. Niet in een schoolteam. En niet in een wijk of buurt. En dus ook niet tussen school en ouders. Samen dragen ouders en leerkrachten een grote verantwoordelijkheid in het stimuleren van een gezonde ontwikkeling van kinderen. We noemen dat educatief partnerschap.

Uit onderzoek (van ondermeer Joyce Epstein) is meermalen gebleken dat betrokkenheid van ouders bij het leren van hun kinderen een positieve invloed heeft op het leren en het welbevinden van kinderen en daarmee kansen van kinderen vergroot. Het belang van een goede samenwerking met ouders wordt door één van de deelnemende basisscholen kernachtig verwoord:

“Ouders en school dragen samen de verantwoordelijkheid voor de opvoeding en het onderwijs van de kinderen. Regelmatige contacten tussen ouders en school en een actieve betrokkenheid van ouders bij schoolse aangelegenheden hebben een gunstige invloed op het schoolleven van de kinderen. Het werkt motiverend voor kinderen als ze zien dat hun ouders betrokken zijn bij school. Daarnaast kan regelmatig contact ervoor zorgen dat de samenwerking tussen school en ouders bij leerproblemen of problemen thuis wordt bevorderd. Het zorgt voor een betere afstemming tussen de opvoeding thuis en op school en stelt school in staat om te profiteren van de kennis, het inzicht en de ervaring van ouders”.

Uit het ondersteuningsplan van O.B.S. De Bascule in Emmen

De inventarisatie van best practices op het thema ‘educatief partnerschap’ is opgepakt door een kopgroep van negen scholen. De kopgroep inventariseert wat werkt bij het realiseren van educatief partnerschap. Daarbij zijn zes thema’s onderscheiden die van belang zijn. Dit zijn thema’s die niet alleen op de scholen als cruciaal worden gezien, maar ook in de literatuur als doorslaggevend worden aangegeven. De kopgroep educatief partnerschap maakt bij haar inventarisatie gebruik van de zes niveaus die Epstein heeft onderscheiden:

Opvoeding

Ouders helpen thuis een leerrijke omgeving te creëren voor het leren en het welzijn van het kind. Scholen helpen gezinnen beter te begrijpen.

Communicatie

Zorgen voor goede communicatie tussen school en ouders en vice versa met als doel de leerling optimaal uit te dagen en te ondersteunen.

Vrijwilligerswerk

Ervoor zorgen dat ouders op verschillende manieren in en rondom de school kunnen helpen en zo betrokken kunnen zijn bij het schoolse leven van hun kind.

Thuis Leren

Ouders helpen met informatie en ideeën voor de begeleiding van het leren van hun kind thuis.

Besluitvorming

Met ouders en leerlingen samenwerken bij beslissingen op schoolniveau.

Samen in de buurt

Een verbindende rol spelen bij de samenwerking met en wisselwerking tussen het bredere netwerk en ouders.

Kennis op het gebied van Educatief Partnerschap wordt gedeeld door en met alle scholen die deelnemen binnen Kansen4Kinderen. Dit zal niet alleen gebeuren via de mogelijkheid tot deelname aan trainingen in de Verbindende Aanpak, maar ook op door de kopgroep nog nader te bepalen wijze. Scholen zullen geïnformeerd worden via een nieuwsbrief. Zeker is dat juist op dit thema de ontmoeting centraal zal staan.

Versterking van het gewone leven

Als kinderen opvallend (en problematisch) gedrag ontwikkelen, dan kunnen de verhoudingen tussen school en ouders onder spanning komen te staan. Voorbeelden van opvallend gedrag zijn opstandigheid, koppigheid, gebrekkige concentratie, ruzie zoeken, territoriumdrang en onverschilligheid en autoriteitsproblemen. Dit type gedrag wordt tot op zeker niveau aan een normale ontwikkeling toegerekend, maar kan verergeren als het samenvalt met ingrijpende gebeurtenissen zoals het overlijden van een gezinslid, pestgedrag op school, onveiligheid thuis of een problematische scheiding. Als die situaties ontstaan is het vrijwel altijd te laat om te starten aan het opbouwen van een goede samenwerkingsrelatie tussen ouders en school en kan het een al bestaande samenwerkingsrelatie enorm onder druk zetten. Dit zijn de momenten dat niet zelden een uitweg gezocht wordt richting gespecialiseerde vormen van onderwijs en/of jeugdhulp.

“Als meer dan vijftien procent van de leerlingen gespecialiseerde zorg nodig heeft, dan kan het antwoord niet zijn dat we extra gaan investeren in gespecialiseerde zorg, maar moeten we investeren in het gewone leven op school, thuis en in de buurt”. 

Een directeur uit het netwerk van Kansen4Kinderen

De Kansencoach

Binnen het deelthema ‘versterking van het gewone leven’ wordt het schoolteam versterkt met een professional die de taak van ‘kansencoach’ uitvoert. Hij of zij voegt kennis toe op het thema educatief partnerschap. Ook en vooral als de samenwerking tussen ouders en school onder druk komt te staan. De kansencoach ondersteunt in de klas door nieuwe betekenis te geven aan wat zich afspeelt tussen leerlingen en tussen de leerkracht en een of meer van de leerlingen. De kansencoach vervult ook een rol naar externe partijen die een rol hebben in relatie tot opvoeding, zoals hulpverleners of voogden.

De inhoud van de rol van kansencoach wordt tijdens de projectperiode van Kansen4Kinderen samen ontwikkeld én beschreven

Samenlevingsgerichte school

De uitdrukking “it takes a village to raise a child” kennen we allemaal. De uitdrukking appelleert aan een gemeenschap waarin de verantwoordelijkheid voor de opvoeding van kinderen gedeeld wordt. Er zijn meerdere scholen die een initiatieven ontplooien om van de wijk of het dorp waarin zij gevestigd zijn een community te maken.

Samenlevingsgerichte school

De Willem Alexanderschool heeft zich tot ambitie gesteld om het concept van de samenlevingsgrichte school in het dorp Dalerpeel (gemeente Coevorden) verder tot ontwikkeling te brengen. De school wil nog meer een ontmoetingsplaats zijn waar ouders en dorpsgenoten elkaar én de leerkrachten van de school kunnen ontmoeten. Het kan een plek zijn voor sport, spel en cultuur, er kan ondersteuning op huiswerk plaats vinden, voorlichting op opvoedvraagstukken, etc.

Het initiatief voor het ontwikkelen van een samenlevingsgerichte school heeft een groot aantal elementen in zich die interessant kunnen zijn voor andere scholen. Kansen4Kinderen ondersteunt dit initiatief en zet zich in om de ervaringskennis beschikbaar te maken voor andere scholen. De ervaringen met het ontwikkelen van de Samenlevingsgerichte School zullen in de loop van het project gedeeld worden.